Xuất khẩu lao động Việt Nam sang thị trường Đông Bắc Á: Thực trạng và giải pháp

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ XUẤT KHẨU LAO ĐỘNG 4

1.1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 4

1.1.1. Các công trình nghiên cứu bàn về vấn đề xuất khẩu lao động Việt Nam 4

1.1.2. Các công trình nghiên cứu bàn về vấn đề xuất khẩu lao động Việt Nam sang thị trường khu vực Đông Bắc Á 6

1.1.3. Khái quát kết quả các công trình nghiên cứu và vấn đề đặt ra 8

1.2. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ XUẤT KHẨU LAO ĐỘNG 10

1.2.1. Những lý luận chung về xuất khẩu lao động 10

1.2.2. Kinh nghiệm xuất khẩu lao động của một số nước Đông Nam Á và bài học đối với Việt Nam 23

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 38

2.1. CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU SỬ DỤNG CHUNG CHO TOÀN BỘ LUẬN VĂN 38

2.1.1.  Phương pháp duy vật biện chứng và phương pháp duy vật lịch sử 38

2.1.2. Phương pháp trừu tượng hóa khoa học 38

2.1.3. Phương pháp phân tích tổng hợp 39

2.2. CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ĐIỂN HÌNH CỦA TỪNG CHƯƠNG 39

2.2.1. Phương pháp nghiên cứu sử dụng trong chương 1 39

2.2.2. Phương pháp nghiên cứu sử dụng trong chương 3 40

2.2.3. Phương pháp nghiên cứu sử dụng trong chương 4 40

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU LAO ĐỘNG VIỆT NAM SANG THỊ TRƯỜNG ĐÔNG BẮC Á GIAI ĐOẠN 2005-2013 42

3.1. NHỮNG NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU SANG THỊ TRƯỜNG ĐÔNG BẮC Á 42

3.1.1. Nhu cầu và chủ trương nhập khẩu lao động của thị trường Đông Bắc Á 42

3.1.2. Cấp phép và quản lý lao động xuất khẩu của Việt Nam 46

3.1.3. Quan hệ của Việt Nam với các nước trong khu vực Đông Bắc Á 50

3.1.4. Một số nét đặc trưng về phong tục tập quán của các nước trong khu vực Đông Bắc Á 54

3.1.5. Chất lượng lao động xuất khẩu Việt Nam tại thị trường Đông Bắc Á 57

3.2. HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU LAO ĐỘNG CỦA VIỆT NAM SANG THỊ TRƯỜNG ĐÔNG BẮC Á GIAI ĐOẠN 2005-2013 59

3.2.1. Điều kiện về lao động 59

3.2.2.  Ký kết hợp đồng 61

3.2.3. Số lượng lao động 64

3.2.4. Cơ cấu ngành nghề xuất khẩu lao động 65

3.2.5. Tiền lương của NLĐ 66

3.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ XUẤT KHẨU LAO ĐỘNG VIỆT NAM SANG THỊ TRƯỜNG ĐÔNG BẮC Á 68

3.3.1. Những thành tựu đạt được 68

3.3.2. Những tồn tại và hạn chế 73

3.3.3. Nguyên nhân của những tồn tại và hạn chế 78

CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP ĐỐI VỚI XUẤT KHẨU LAO ĐỘNG VIỆT NAM SANG THỊ TRƯỜNG ĐÔNG BẮC Á 83

4.1. BỐI CẢNH MỚI VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA 83

4.1.1. Bối cảnh mới 83

4.1.2. Vấn đề đặt ra 88

4.2. QUAN ĐIỂM VÀ ĐỊNH HƯỚNG XUẤT KHẨU LAO ĐỘNG CỦA VIỆT NAM SANG THỊ TRƯỜNG ĐÔNG BẮC Á 93

4.2.1. Quan điểm 93

4.2.2. Định hướng 95

4.3. GIẢI PHÁP ĐỐI VỚI XUẤT KHẨU LAO ĐỘNG VIỆT NAM SANG THỊ TRƯỜNG ĐÔNG BẮC Á 98

4.3.1. Nhóm giải pháp đối với cơ quan Nhà nước 98

4.3.2. Nhóm giải pháp đối với doanh nghiệp xuất khẩu lao động 102

4.3.3. Nhóm giải pháp đối với NLĐ xuất khẩu 105

4.3.4. Giải pháp đối với hậu xuất khẩu lao động 107

KẾT LUẬN 109

KẾT LUẬN

XKLĐ là một hoạt động chiến lược quan trọng, lâu dài của Đảng và Nhà nước Việt Nam trong nhiều năm qua, hoạt động XKLĐ đã góp phần giải quyết việc làm, tăng thu nhập và cải thiện đời sống cho một bộ phận không nhỏ NLĐ, tạo nguồn thu ngoại tệ cho đất nước. XKLĐ còn là biện pháp để tiếp thu, chuyển giao công nghệ tiên tiến từ nước ngoài, giúp đào tạo đội ngũ lao động có chất lượng và tăng cường các quan hệ hợp tác quốc tế của Việt Nam, tạo điều kiện cho Việt Nam hội nhập sâu hơn vào khu vực và quốc tế.

Trong các thị trường XKLĐ Việt Nam, Đông Bắc Á là thị trường XKLĐ quan trọng với số lượng LĐXK hàng năm chiếm tỷ lệ lớn, trên 70% tổng LĐXK của cả nước, với ba thị trường tiêu biểu là Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản. Từ năm 2005 đến 2013, hoạt động XKLĐ của Việt Nam sang thị trường này bên cạnh những thành tựu đã đạt được vẫn còn tồn tại nhiều khó khăn và hạn chế, đặt ra vấn đề cần giải quyết đối với hoạt động XKLĐ Việt Nam sang thị trường này trong những năm tới.

Đề tài “Xuất khẩu lao động Việt Nam sang thị trường Đông Bắc Á: Thực trạng và giải pháp” đã trình bày những cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động XKLĐ, phân tích và làm rõ thực trạng XKLĐ của Việt Nam sang thị trường Đông Bắc Á giai đoạn 2005-2013, qua đó đưa ra những đánh giá về những thành tựu đã đạt được, một số hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân của những hạn chế đó. Bên cạnh đó, tác giả còn đề xuất một số giải pháp đối với các cơ quan quản lý Nhà nước về XKLĐ, với các DN XKLĐ, với NLĐ xuất khẩu và chính sách hậu XKLĐ để thúc đẩy hơn nữa hoạt động XKLĐ sang thị trường Đông Bắc Á giai đoạn 2015-2020. Tác giả hy vọng đây là một nguồn tài liệu bổ ích cho các nhà hoạch định chính sách, các DN XKLĐ, NLĐ nói chung và những ai quan tâm đến hoạt động XKLĐ sang thị trường Đông Bắc Á nói riêng.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

  1. Bộ Luật lao động, 2008. Bộ Luật lao động được sửa đổi, bổ sung năm 2007. Hà Nội: NXB Hồng Đức.
  2. Chu Văn Cấp và các cộng sự, 2006. Giáo trình Kinh tế chính trị Mác-Lênin. Hà Nội: NXB Chính trị Quốc gia.
  3. Chính phủ, 2007. Nghị định số 126/2007/NĐ-CP ngày 01/8/2007 của Chính Phủ, Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
  4. Chính phủ, 2007. Nghị định số 144/NĐ-CP ngày 10/9/2007 của Chính phủ, Quy định xử phạt hành chính trong hoạt động đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
  5. Chính phủ, 2009. Quyết định số 71/2009/QĐ-TTg ngày 29/04/2009 của Thủ tường Chính phủ, Phê duyệt đề án hỗ trợ các huyện nghèo đẩy mạnh xuất khẩu lao động góp phần giảm nghèo bền vững giai đoạn 2009-2020.
  6. Chính phủ, 2013. Nghị định số 95/2013/NĐ-CP, ngày 22/08/2013 của Chính Phủ, Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
  7. Cục Quản lý lao động ngoài nước, 2014. Báo cáo hàng năm (2005-2013). Hà Nội.
  8. Cục Quản lý lao động ngoài nước, 2013. Thông tin thị trường Hàn Quốc. Hà Nội.
  9. Cục Quản lý lao động ngoài nước, 2013. Thông tin thị trường Nhật Bản. Hà Nội.
  10. Cục Quản lý lao động ngoài nước, 2009. Những kiến thức cần thiết dùng cho người lao động đi làm việc tại Đài Loan. Hà Nội: NXB Lao động xã hội.
  11. Đoàn Minh Duệ, 2011. Lao động Việt Nam ở nước ngoài thực trạng và giải pháp đến năm 2020. Hà Nội: NXB Từ điển Bách khoa.
  12. Đảng Cộng sản Việt Nam, 2011. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI. Hà Nội: NXB Chính trị quốc gia.
  13. Phan Huy Đường, 2012. Quản lý Nhà nước về lao động nước ngoài chất lượng cao ở Việt Nam. Hà Nội: NXB Chính trị Quốc gia- Sự thật Hà Nội.
  14. Tống văn Đường, 2005. Giáo trình dân số và phát triển. Hà Nội: NXB Đại học Kinh tế quốc dân.
  15. Nguyễn Liên Hương, 2002. Bước đầu tìm hiểu về lĩnh vực hợp tác lao động giữa Việt Nam và Đài Loan. Tạp chí Nghiên cứu Trung Quốc, số 6.
  16. Nguyễn Văn Ngữ, 2012. Hoạt động xuất khẩu lao động Việt Nam sang Đài Loan. Luận văn Thạc sỹ Kinh tế, trường Đại học Kinh tế- ĐHQG Hà Nội.
  17. C.Mác và Ph Ăngghen, 1993. Toàn tập, tập 23. Hà Nội: Sự thật – Chính trị quốc gia.
  18. Tổng cục Thống kê, 2011. Số liệu thống kê kinh tế xã hội năm 2010. Hà Nội.
  19. Tổng cục Thống kê, 2012. Số liệu thống kê kinh tế xã hội năm 2011. Hà Nội.
  20. Tổng cục Thống kê, 2013. Số liệu thống kê kinh tế xã hội năm 2012. Hà Nội.
  21. Tổng cục Thống kê, 2014. Số liệu thống kê kinh tế xã hội năm 2013. Hà Nội.
  22. Trần Thị Thanh Trà, 2006. Xuất khẩu lao động Việt Nam sang thị trường Đông Bắc Á. Luận văn Thạc sỹ Kinh tế đối ngoại, Trường Đại học Kinh tế- ĐHQG Hà Nội.
  23. Trần Xuân Thọ, 2009. Xuất khẩu lao động của Việt Nam sang thị trường EU. Luận văn Thạc sỹ Kinh tế, trường Đại học Kinh tế- ĐHQG Hà Nội.
  24. Đoàn Thị Trang, 2009. Xuất khẩu lao động nữ của Việt Nam sang thị trường Đông Bắc Á. Luận văn Thạc sỹ Kinh tế, trường Đại học Kinh tế- ĐHQG Hà Nội.
  25. Hạ Huyền Trang, 2009. Xuất khẩu lao động Việt Nam sang thị trường Trung Đông. Luận văn Thạc sỹ Kinh tế, trường Đại học Kinh tế- ĐHQG Hà Nội.
  26. Viện nghiên cứu Đông Bắc Á, 2013. Vài nét đặc trưng của thị trường lao động Đài Loan. Hà Nội

Các website:

  1. Cổng thông tin điện tử Viện nghiên cứu Đông Bắc Á, 2014. <http://www.inas.gov.vn>. [Ngày truy cập: 25/09/2014].
  2. Cổng thông tin điện tử Bộ Lao động- Thương binh và Xã hội. <http://www.molisa.gov.vn>. [Ngày truy cập: 01/10/2014].
  3. Cổng thông tin điện tử Cục Quản lý lao động ngoài nước. <http://www.dolab.gov.vn>. [Ngày truy cập: 01/10/2014].
  4. Cổng thông tin điện tử Hiệp hội Xuất khẩu lao động Việt Nam. <http://vamas.com.vn>. [Ngày truy cập: 06/10/2014].

Tải luận văn miễn phí tại đây