Thực tiễn giải quyết tranh chấp phát sinh trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại ở Việt Nam

  1. Ở nước ta trong những năm gần đây hoạt động cho vay của NHTM đã phát triển rất sôi động. Chính hoạt động này đã giúp nguồn vốn trong xã hội được luân chuyển tốt hơn, bên cạnh việc NHTM tập trung huy động các nguồn vốn nhàn rỗi trong xã hội thì NHTM thực hiện cấp tín dụng cho những đối tượng thiếu hụt và đang cần vốn để đầu tư phát triển và tiêu dùng nói chung. Có thể thấy, hoạt động cho vay của NHTM diễn ra ở khắp nơi và đã đóng góp tích cực vào quá trình hội nhập của nền kinh tế, góp phần đẩy mạnh công nghiệp hoá – hiện đại hoá đất nước, tuy nhiên, do hoạt động cho vay của NHTM mang tính rủi ro cao, nên ở đâu có hoạt động cho vay, thì ở đó có khả năng phát sinh tranh chấp cao.
  2. Tranh chấp là hệ quả tất yếu xảy ra trong hoạt động cho vay của NHTM, vì vậy, giải quyết các tranh chấp phát sinh được coi là vấn đề tự thân của các quan hệ kinh tế. Ở Việt Nam hiện nay, khi tranh chấp này phát sinh các bên thường có xu hướng là thương lượng để tìm ra giải pháp tháo gỡ, chỉ khi NHTM và khách hàng không tìm được tiếng nói chung hoặc hai bên đã thống nhất phương án giải quyết tranh chấp mà phía bên kia không thiện chí thực hiện thì các bên sẽ giải quyết tranh chấp bằng con đường Tòa án, Trọng tài thương mại.
  3. Thực tế cho thấy hệ thống Toà án đã trở nên quá tải, dẫn đến số lượng án NHTM còn tồn đọng, không kịp giải quyết, do đó làm ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của NHTM, khách hàng. Mặc dù, giải quyết tranh chấp bằng phương thức Trọng tài đã có từ khá lâu, nhưng trên thực tế vẫn còn nhiều cá nhân và doanh nghiệp chưa quan tâm đến cơ chế giải quyết tranh chấp bằng trọng tài cũng như sự hiện diện của Trung tâm trọng tài thương mại.
  4. Trọng tài thương mại không phải là điều quá mới mẻ nhưng vẫn còn mờ nhạt và khá xa lạ trong vấn đề giải quyết tranh chấp ở môi trường kinh doanh của nước ta. Tòa án là phương thức giải quyết tranh chấp tại cơ quan xét xử nhân danh quyền lực của Nhà nước, được tiến hành theo trình tự, thủ tục nghiêm ngặt, chặt chẽ và bản án hay quyết định của Tòa án về vụ tranh chấp nếu không có sự tự nguyện tuân thủ sẽ được đảm bảo thi hành bằng sức mạnh cưỡng chế của nhà nước, do đó vẫn được các bên tranh chấp ưu chuộng.
  5. TÀI LIỆU THAM KHẢO

CÁC VĂN BẢN PHÁP LUẬT CỦA NHÀ NƯỚC

  1. Chính phủ (1999), Nghị định 165/1999/NĐ-CP ngày 19/11/1999 về giao dịch bảo đảm.
  2. Chính phủ (1999), Nghị định 178/1999/NĐ-CP ngày 19/12/1999 về bảo đảm tiền vay của các tổ chức tín dụng.
  3. Chính phủ (2000), Nghị định số 08/2000/NĐ-CP ngày 10/3/2000 về đăng ký giao dịch bảo đảm.
  4. Chính phủ (2002), Nghị định 85/NĐ-CP ngày 25/10/2002 về sửa đổi bổ sung Nghị định 178/1999/NĐ-CP ngày 19/12/1999 về bảo đảm tiền vay của các tổ chức tín dụng.
  5. Chính phủ (2006), Nghị định số 163/2006/NĐ-CP về giao dịch bảo đảm.
  6. Hội đồng thẩm phán Toà án nhân tối cao (2003), Nghị quyết 04/2003/NQ  – HĐTP ngày 27/5/2003 của Hội đồng thẩm phán Toà án nhân tối cao về hướng dẫn một số quy định của pháp luật trong việc giải quyết các vụ án kinh tế.
  7. Hội đồng thẩm phán Toà án nhân tối cao (2005), Nghị quyết 01/2005/NĐ – HĐTP ngày 31/3/2005 của Hội đồng thẩm phán Toà án nhân tối cao về hướng dân thi hành một số quy định trong phần thứ nhất” Những quy định chung” của Bộ luật tố tụng dân sự 2004.
  8. Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Bộ Tài chính (2001), Thông  tư số 03/2001/TTLT/NHNN- BTP – BCA – TCĐC ngay 23/4/2001 của Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Bộ Tài chính hướng dẫn xử lý tài sản bảo đảm tiền vay để thu hồi nợ cho các tổ chức tín dụng.
  9. Quốc hội (2003), Luật Ngân hàng nhà nước sửa đổi, bổ sung.
  10. Quốc hội (2004), Bộ luật tố tụng dân sự.
  11. Quốc hội (2004), Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi, bổ sung.
  12. Quốc hội (2005), Luật Giao dịch điện tử.
  13. Quốc hội (2005), Luật Đất đai.
  14. Quốc hội (2005), Luật Đầu tư.
  15. Quốc hội (2005), Luật Hàng hải.
  16. Quốc hội (2005), Bộ luật dân sự.
  17. Quốc hội (2006), Luật Công chứng.
  18. Quốc hội (2010), Luật Trọng tài thương mại.
  19. Thống đốc ngân hàng Nhà nước (2001), Quyết định 1627/2001/QĐ – NHNN ngày 31/12/2001 về việc ban hành quy chế cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng.
  20. Thống đốc ngân hàng Nhà nước (2005), Quyết định  số 127/2005/ QĐ – NHNN ngày b3/2/2005 củ Thống đốc ngân hàng nhà nước về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng ban hành kèm theo Quyết định 1627/2001/QĐ – NHNN ngày 31/12/2001 về việc ban hành quy chế cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng.
  21. Thống đốc ngân hàng Nhà nước (2007), Chỉ thị 03/2007/CT–NHNN của Thống đốc ngân hàng Nhà nước về kiểm soát quy mô, chất lượng tín dụng và cho vay, đầu tư chứng khoán nhằm kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
  22. Ủy ban thường vụ Quốc hội (2003), Pháp lệnh trọng tài thượng mại.

SÁCH, GIÁO TRÌNH CHUYÊN KHẢO

  1. Đại học quốc gia Hà Nội – khoa luật (2006), Các biện pháp bảo đảm tiền vay bằng tài sản của các tổ chức tín dụng, Nhà xuất bản tư pháp, Hà Nội.
  2. Nguyễn Ngọc Điện (2001), Một số suy nghĩ về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ trong luật dân sự Việt Nam, Nhà xuất bản trẻ, Hà Nội.
  3. Phan Thị Thu Hà (2006), Rủi ro tín dụng của ngân hàng thương  mại Nhà nước Việt Nam – cách tiếp cận từ tính chất sở hữu, Tạp chí ngân hàng, (24), tr. 15 -18.
  4. Hiệp định thương mại Việt Nam – Hoa Kỳ năm (2000), Nhà xuất bản Chính trị quốc gia.
  5. Phan Văn Lãng (2007), Bàn thêm về động sản hay bất động sản, tài sản có thể chuyển giao hay không thể chuyển giao và sự chuyển giao hợp đồng cầm cố, thế chấp, Tạp chí ngân hàng, (2).
  6. Phan Văn Lãng (2007), Công chứng bảo đảm hình thành trong tương lai – các ngân hàng gặp khó, Tạp chí ngân hàng, (19).
  7. Nguyễn Ngọc Khánh (2007), Chế định hợp đồng trong Bộ luật dân sự Việt Nam, Nhà xuất bản tư pháp, Hà Nội.
  8. Ngân hàng nhà nước Việt Nam – Tổ chức hợp tác kỹ thuật Đức (2003), Pháp luật về ngân hàng Trung ương và ngân hàng thương mại  một số nước, nhà xuất bản thế giới, Hà Nội.
  9. Đoàn Thái Sơn (2007), Bất cập của pháp luật về bảo vệ quyền của chủ nợ của tổ chức tín dụng, Tạp chí ngân hàng, (10), tr.17 – 19.
  10. Chu Văn Thái (2007), Bàn về quyền của chủ nợ của ngân hàng thương mại, Tạp chí ngân hàng, (6).
  11. Trần Thu Thuỷ (2003), Chế định bảo đảm hợp đồng tín dụng ngân hàng – thực trạng và giải pháp, Trường Đại học Luật Hà Nội, Hà Nội.
  12. Tòa án nhân dân tối cao (2009), Sổ tay thẩm phán, tr. 29 – 33.
  13. Tòa Kinh tế – Tòa án nhân dân tối cao, Báo cáo công tác xét xử năm 2012.
  14. Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam (2002): 50 Phán quyết trọng tài quốc tế.
  15. Trường Đại học Luật Hà Nội (2005), Giáo trình luật ngân hàng Việt Nam, Nhà xuất bản công an nhân dân, Hà Nội.
  16. Trường Đại học quốc gia Hà Nội – Khoa Luật (2005), Giáo trình Luật ngân hàng Việt Nam, Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội, Hà Nội.
  17. Trường Đại học Luật Hà Nội (2005), Giáo trình luật ngân hàng Việt Nam, Nhà xuất bản công an nhân dân, Hà Nội.
  18. Đinh Trung Tụng (2005), Bình luận những nội dung mới của Bộ luật dân sự 2005, Nhà xuất bản tư pháp, Hà Nội.
  19. Viện nghiên cứu khoa học pháp lý – Bộ Tư pháp (1998), “Chống các giao kết trục lợi trong kinh doanh”, Công ty in tài chính, Hà Nội.

BÀI BÁO VÀ CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO KHÁC

  1. Cổng thông tin điện tử Tòa án nhân dân tối cao, số liệu thống kê từ năm 2006 – 2013.
  2. Cổng thông tin điện tử Bộ Tư pháp (2013), “Danh sách các Trung tâm trọng tài của Việt Nam”, ngày 13/08/2013.
  3. Cổng thông tin điện tử Tài chính (2013), “Tình hình nợ xấu ngân hàng nửa đầu năm 2013”, ngày 07/10/2013.
  4. Cổng thông tin điện tử Tiền phong (2013), “Bố trí vào đâu cho hợp lý”, ngày 8/12/2013.
  5. Cổng thông tin điện tử Danti (2013), “7 ngân hàng tranh chấp 1 kho cà phê”, ngày 15/12/2013.
  6. Cổng thông tin điện tử Dantri, ngày 15/12/2013.
  7. Cổng thông tin điện tử Đầu tư chứng khoán (2014), “Chú trọng khâu hòa giải”, ngày 27/01/2014.
  8. Cổng thông tin điện tử Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (2014), “Tỷ lệ nợ xấu của hệ thống ngân hàng Việt Nam không cao như đánh giá của Moody’s”, ngày 21/02/2014.
  9. Cổng thông tin điện tử Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (2014), “Tỷ lệ nợ xấu của hệ thống ngân hàng Việt Nam không cao như đánh giá của Moody’s”, ngày 21/02/2014.
  10. Cổng thông tin điện tử Trung tâm Trọng tài Quốc tế Thái Bình Dương (2014), “Luật trọng tài: Công cụ giải quyết tranh chấp thương mại”, ngày 8/6/2014.
  11. Diệu Trang, “Nâng cao vai trò trọng tài thương mại tại Việt Nam”, Cổng thông tin điện tử Trung tâm Trọng tài quốc tế Thái Bình Dương, ngày 06/5/2014.
  12. Hà Phương (2014), “Những điểm mới cơ bản của Luật Trọng tài thương mại”, Cổng thông tin điện tử Bộ Tư pháp.
  13. Lưu Hương Ly (2013), “Hòa giải trong thương mại và phát triển phương thức hòa giải trong thương mại ở Việt Nam”, Cổng thông tin điện tử Tòa án nhân dân tối cao.
  14. Mai Hoa, “Tranh chấp nhiều, Trọng tài kinh tế vẫn ế ẩm”, Cổng thông tin điện tử Pháp luật Việt Nam.
  15. Minh Đức (2008), “Chốt lại những biến động lãi suất”, Thời báo kinh tế Việt Nam, ngày 20/5/2008.
  16. Phước Hà (2007), “Xếp hạng môi trường kinh doanh: Việt Nam đang lên  điểm”, Cổng thông tin điện tử Vietnam, ngày 27/9/2007.
  17. Qui tắc trọng tài UNCITRAL 1976.
  18. Song Linh (2006), “Hàng triệu hợp đồng có nguy cơ đổ vỡ”, Cổng thông tin điện tử VNExpress,  ngày 17/10/2006.
  19. Trần Quốc Hùng (2008), “Suy thoái kinh tế Mỹ và Việt Nam”, Thời báo kinh tế Sái Gòn, ngày 1/2/2008.

Tải luận văn miễn phí tại đây