Phát triển kinh tế hợp tác xã ở tỉnh Thái Nguyên

Các công trình nghiên cứu về kinh tế hợp tác xã đã xuất hiện từ lâu, không chỉ ở trong nước mà cả nước ngoài. Trong thời gian gần đây, các nhà nghiên cứu ở Việt Nam lại càng quan tâm đến khu vực kinh tế này, đã có rất nhiều những bài viết, sách, báo, luận án, luận văn, đề tài nghiên cứu bàn về vấn đề này.

Các công trình nghiên cứu về kinh tế HTX ở Việt Nam:

Trần Thanh Hà, luận án tiến sĩ kinh tế, Hà Nội (2000) “Kinh tế hợp tác trong nền kinh tế thị trường ở Việt Nam”.

Nguyễn Văn Bích, Chu Tiến Quang, Lưu Văn Sùng,(2001) “Kinh tế hợp tác – HTX ở Việt Nam – Thực trạng và định hướng phát triển”.

Đào Xuân Cần, (2012)“Phong trào Hợp tác xã một số nước trên thế giới và Việt Nam”…

Các công trình nghiên cứu đã chỉ rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về mô hình phát triển hợp tác xã nông nghiệp trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp nông thôn ở Việt Nam. Đông thời, cũng đã phân tích mô hình phát triển kinh tế Hợp tác xã nông nghiệp ở Việt Nam qua các thời kỳ trước và sau khi có luật Hợp tác xã 1996 đến nay. Trên cơ sở đó, các tác giả đưa ra dự báo xu hướng phát triển của các Hợp tác xã Nông nghiệp ở nước ta, quan điểm và giải pháp phát triển Hợp tác xã ở Việt Nam.

Các công trình nghiên cứu về kinh tế HTX ở một số địa phương và ở tỉnh Thái Nguyên:

Bùi Văn Huyền (2010) “HTX ở Đồng Nai: vấn đề, xu hướng và lựa chọn”.

Lê Thế Cương (2009) “Phát triển kinh tế tập thể ở tỉnh Bắc Giang”

Vũ Thị Thái Hà (2011) “Phát triển HTX nông nghiệp ở Hải Phòng”

Nguyễn Quang Huân (2003) “ Thực trạng và giải pháp phát triển các HTX tỉnh Thái Nguyên”

Bùi Giang Long (2009) “ Thực trạng và giải pháp nhằm phát triển HTX nông nghiệp ở tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn hiện nay”

Vũ Thị Thu Hương (2012) “ Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các HTX trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên”.

Các công trình đều nghiên cứu hoạt động của các HTX trên địa bàn, tìm ra những nguyên nhân yếu kém và đề xuất giải pháp khắc phục. Đồng thời, các công trình đã xác định được nhu cầu tất yếu của việc hợp tác giữa các hộ kinh tế dưới sự tác động của khoa học – công nghệ và các quy luật thị trường.

Các công trình trên đã đưa ra nhiều nhận định, đánh giá chung, những định hướng lớn hoặc nghiên cứu HTX ở những khía cạnh nhất định, dưới nhiều góc độ khác nhau như kinh tế phát triển, quản lý kinh tế,.. Tuy nhiên, cho đến nay vấn đề phát triển kinh tế hợp tác xã ở tỉnh Thái Nguyên thì chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu.

Luận văn này kế thừa những thành quả nghiên cứu của các tác giả trên, đồng thời thông qua thực tiễn ở Thái Nguyên để tìm ra các giải pháp phát triển kinh tế HTX phù hợp với đặc thù kinh tế của tỉnh.

  1. Mục tiêu và nhiêm vụ nghiên cứu

3.1 Mục tiêu

Trên cơ sở phân tích và đánh giá thực trạng phát triển kinh tế HTX ở tỉnh Thái Nguyên, luận văn đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm đẩy mạnh phát triển kinh tế HTX trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên trong thời gian tới.

3.2 Nhiệm vụ

– Hệ thống hóa một số vấn đề lý luận chung về kinh tế HTX

– Phân tích, đánh giá thực trạng phát triển kinh tế Hợp tác xã trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.

– Đề xuất hệ thống các giải pháp chủ yếu nhằm phát triển kinh tế Hợp tác xã ở tỉnh Thái Nguyên trong thời gian tới.

  1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là sự phát triển của kinh tế HTX ở tỉnh Thái Nguyên.

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Không gian: Luận văn phân tích sự phát triển của kinh tế HTX trong các lĩnh vực khác nhau ở tỉnh Thái Nguyên

Thời gian: Từ khi thực hiện Luật tác xã sửa đổi (2003) đến nay.

Thái Nguyên đã có một thời kỳ dài áp dụng mô hình HTX kiểu cũ trong điều kiện kinh tế kế hoạch hóa tập trung quan liêu bao cấp. Tiếp đó, khu vực HTX trì trệ, suy thoái kéo dài. HTX theo quy định của các Luật HTX năm 1996 và năm 2003 chưa thoát khỏi tư duy cũ, đồng thời còn lẫn lộn với mô hình doanh nghiệp hoạt động theo Luật doanh nghiệp. Hệ quả là, bản thân kinh tế HTX không phát huy được lợi thế đích thực của mình trong phát triển kinh tế xã hội, đồng thời nền kinh tế tỉnh mất đi một nguồn tăng trưởng và thúc đẩy hiệu quả.

Nhận thức về bản chất của kinh tế HTX, mô hình HTX kiểu mới còn nhiều bất cập và chưa được hiểu môt cách thống nhất trong xã hội. Đây là nguyên nhân của mọi nguyên nhân dẫn đến kết quả cuối cùng là kinh tế HTX chưa thể phát triển hiệu quả, nhân dân chưa hưởng ứng mặc dù đã có rất nhiều sự nỗ lực của Đảng, Nhà nước trong việc ban hành khung pháp luật, chính sách hỗ trợ phát triển HTX.

Để thúc đẩy phát triển kinh tế HTX một cách vững chắc, trước hết phải chấn chỉnh lại nhận thức về bản chất của kinh tế HTX, về mô hình HTX kiểu mới. Một khi nhận thức đúng và thống nhất về bản chất, mô hình HTX thì mới tạo được khung khổ pháp luật, chính sách đúng, tạo động lực cho xã viên, làm rõ lợi ích và lợi thế của HTX, từ đó cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp tự giác thành lập HTX – tức tạo thành động lực thực sự từ bên trong, từ người dân. Đồng thời kiên quyết xử lý những HTX kiểu cũ đã chuyển đổi nhưng không hoạt động, hoặc đã chuyển đổi nhưng chưa đăng ký kinh doanh, không để tàn dư của HTX kiểu cũ kéo dài gây tác động tiêu cực tới phát triển kinh tế hợp tác xã.

HTX không chỉ là một loại hình thể chế, mà còn là một tư tưởng, một thực tiễn sinh động phát triển trong hơn 200 năm qua trên thế giới. Vì vậy, việc nghiên cứu lý luận về HTX, kinh nghiệm quốc tế về phát triển HTX và nghiên cứu thực tiễn phát triển kinh tế HTX ở nước ta nói chung và tỉnh Thái Nguyên nói riêng là rất cần thiết. Cần khẩn trương tổ chức nghiên cứu cơ bản về kinh tế HTX để nhanh chóng “lấp đầy” khoảng trống về lý luận HTX. Hiện nay, không có bất cứ trường đại học nào ở nước ta có bộ môn, hoặc khoa về HTX, không có viện hoặc trung tâm nghiên cứu mạnh về kinh tế HTX. Công tác nghiên cứu về kinh tế HTX cho đến nay còn phân tán, thiếu chuyên sâu và chuyên trách, thiếu tính hệ thống, thiếu sự cập nhật và nhất là chưa tiếp cận được nhiều với trình độ quốc tế.

Phát triển kinh tế HTX kiểu mới đòi hỏi đổi mới sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của nhà nước đối với HTX. Với ý nghĩa quan trọng lâu dài của kinh tế HTX, cần đưa phát triển kinh tế HTX là một trọng tâm công tác lý luận và công tác lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng. HTX không chỉ có vai trò kinh tế mà còn có vai trò quan trọng về chính trị, xã hội và văn hóa, góp phần phát triển bền vững.

Tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với HTX, tập trung vào các khâu chủ yếu: Hoàn thiện khung khổ pháp luật, tạo điều kiện thuận lợi cho kinh tế HTX; Cân nhắc lựa chọn chinh sách hỗ trợ thích đáng cho kinh tế HTX nhưng không phải là bao cấp cho HTX; Đưa phát triển kinh tế HTX thành một nội dung cấu thành trong chiến lược, kế hoạch 5 năm và kế hoạch hàng năm phát triển kinh tế – xã hội; Xây dựng và kiện toàn bộ máy quản lý nhà nước về kinh tế tập thể, hợp tác xã từ trung ương tới địa phương.

Chúng ta có niềm tin chắc chắn rằng, HTX kiểu mới sẽ phát huy tiềm năng của mình, góp phần xứng đáng và toàn diện về các mặt kinh tế, chính trị, văn hóa – xã hội trong phát triển đất nước trong bối cảnh cạnh tranh phát triển ngày càng găy gắt của thời đại toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

  1. Đào Thế Anh (1995), Lê Quốc Doanh, Các hình thức hợp tác của nông đân nước ta hiện nay, Nhà xuất bản chính trị quốc gia Hà Nội.
  2. Ph. Ăngghen: Vấn đề nông dân Pháp – Đức, Mác – Ăngghen: tuyển tập, tập VI, Nhà xuất bản sự thật, Hà Nội năm 1984.

  1. Báo Thái Nguyên (06/9/2007), “Phát triển kinh tế hợp tác, hợp tác xã còn nhiều việc phải làm”.
  2. Nguyễn Văn Bích (1997), Đổi mới quản lý HTX theo Luật HTX, Nhà xuất bản chính trị quốc gia Hà Nội.
  3. Nguyễn Văn Bích, Chu Tiến Quang, Lưu Văn Sùng (2001), Kinh tế hợp tác – HTX ở Việt Nam – Thực trạng và định hướng phát triển, NXB Nông nghiệp, Hà Nội.
  4. Nguyễn Văn Biên, Nguyễn Đức Thắng (2004), Một số vấn đề cơ bản về Hợp tác xã, Nhà xuất bản lao động – Hà Nội.
  5. Đào Xuân Cần (2012), Phong trào Hợp tác xã một số nước trên thế giới và Việt Nam.
  6. Lê Thế Cương (2009), phát triển kinh tế tập thể ở tỉnh Bắc Giang, Luận văn thạc sỹ 2011.
  7. Đảng cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nhà xuất bản chính trị quốc gia Hà Nội
  8. Đảng cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nhà xuất bản chính trị quốc gia Hà Nội
  9. Đảng cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nhà xuất bản chính trị quốc gia Hà Nội
  10. Trần Thanh Hà (2000); “Kinh tế hợp tác trong nền kinh tế thị trường ở Việt Nam”, Luân án tiến sĩ kinh tế, Hà Nội, Năm 2000
  11. Vũ Thị Thái Hà (2011), phát triển hợp tác xã nông nghiệp ở Hải Phòng, Luận văn thạc sỹ, Hà Nội, Năm 2011
  12. Nguyễn Quang Huân, Hà Nội (2003) Thực trạng và giải pháp phát triển các HTX tỉnh Thái Nguyên, Luận văn thạc sỹ, Đại học Thái nguyên, Năm 2003
  13. V.I. Lênin (1977), Bàn về chế độ Hợp tác xã, NXB Sự thật, Hà Nội
  14. Liên minh HTX Việt Nam (2008), Những hợp tác xã điển hình tiên tiến
  15. Liên minh HTX tỉnh Thái Nguyên (2012), Báo cáo tổng kết nhiệm kỳ 2007 -2012.
  16. Bùi Giang Long (2009) Thực trạng và giải pháp nhằm phát triển hợp tác xã nông nghiệp ở tỉnh Thái Nguyên giai đoạn hiện nay, Luận văn thạc sỹ
  17. Hồ Chí Minh (2004) toàn tập, NXB chính trị quốc gia, 2004, Hà Nội, tập 2
  18. Hồ Chí Minh (2004) toàn tập, NXB chính trị quốc gia, 2004, Hà Nội, tập 4
  19. Nhà xuất bản chính trị quốc gia (2005), Thái Nguyên – thế và lực mới
  20. Quốc hội nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1996), Luật hợp tác xã, Nhà xuất bản chính trị quốc gia Hà Nội.
  21. Quốc hội nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2003), Luật hợp tác xã, Nhà xuất bản chính trị quốc gia Hà Nội.
  22. Lưu Văn Sùng, Đặng Đình Tân (1999), “Vai trò của kinh tế hợp tác trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam”, Khoa học chính trị, số 1.
  23. Đào Thế Tuấn (2007), HTX: vấn đề cũ, cách nhìn mới, Tạp chí Nghiên cứu kinh tế số 12/2007.
  24. UBND tỉnh Bắc Thái (1995), Phương án đổi mới HTX nông nghiệp theo tinh thần quyết định số 140/UB-QĐ ngày 15/3/1995
  25. UBND tỉnh Thái Nguyên (1998), Báo cáo kế hoạch đề tài điều tra đánh giá các loại hình kinh tế HTX sau chuyển đổi và đề xuất các giải pháp phát triển kinh tế xã hội và HTX ở tỉnh Thái Nguyên.
  26. UBND tỉnh Thái Nguyên, Báo cáo kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm giai đoạn 2007 – 2012
  27. UBND tỉnh Thái Nguyên(2013), Niên giám thống kê tỉnh Thái Nguyên 2013
  28. UBND tỉnh Thái Nguyên, Hệ thống một số văn bản về phát triển kinh tế tập thể
  29. UNND tỉnh Thái Nguyên (1997), kế hoạch số 24/KH – UB ngày 06/6/1997 về triển khai thực hiện Luật HTX và kiến nghị của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật HTX trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
  30. Mai Thị Thanh Xuân: “Chính sách nhà nước đối với việc xây dựng các hình thức kinh tế hợp tác xã trong nông nghiệp”, Tạp chí nghiên cứu kinh tế số 8 ngày 02 tháng 09 năm 1996
  31. Viện nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương (1996), Khuôn khổ pháp lý và kinh nghiệm phát triển HTX của một số nước, Hà Nội
  32. Hồ Văn Vĩnh (2005): Mô hình phát triển Hợp tác xã nông nghiệp ở Việt Nam, NXB Nông Nghiệp, Hà Nội.
  33. Hồ Văn Vĩnh, Nguyễn Quốc Thái (2005), Mô hình phát triển HTX nông nghiệp ở Việt Nam, NXB Nông nghiệp.

Tải về luận văn tại đây: http://123link.pw/pxvZhvse