Nâng cao chất lượng tín dụng đối với hộ nghèo tại Ngân hàng Chính sách xã hội – Chi nhánh huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình

1.1 Khái niệm tín dụng và tín dụng chính sách

* Khái niệm tín dụng:

Tín dụng là quan hệ vay mượn, quan hệ sử dụng vốn lẫn nhau giữa người đi vay và người cho vay dựa trên nguyên tắc hoàn trả.

Tính chất của tín dụng: Tín dụng trước hết chỉ là sự chuyển giao quyền sử dụng một số tiền (hiện kim) hoặc tài sản (hiện vật) từ chủ thể này sang chủ thể khác, chứ không làm thay đổi quyền sở hữu chúng; Tín dụng bao giờ cũng có thời hạn và phải được “hoàn trả”; Giá trị của tín dụng không những được bảo tồn mà còn được nâng cao nhờ lợi tức tín dụng.

Tín dụng là mối quan hệ tín dụng phải thỏa mãn những đặc trưng sau:

– Thứ nhất: là quan hệ chuyển nhượng mang tính chất tạm thời.

– Thứ hai: tính hoàn trả.

– Thứ ba: quan hệ tín dụng dựa trên sự tin tưởng giữa người đi vay và người cho vay.

Từ các khái niệm trên cho thấy bản chất tín dụng là một giao dịch về tiền hoặc giấy tờ có giá trị như tiền dựa trên cơ sở có khả năng hoàn trả. Cơ sở để quyết định một khoản tín dụng là lòng tin của chủ nợ về khả năng thanh toán của các con nợ, là sự tín nhiệm, sự tin tưởng lẫn nhau.

* Tín dụng chính sách:

Tín dụng chính sách là hệ thống các biện pháp tín dụng liên quan đến việc thực hiện các chương trình tín dụng ưu đãi của Chính phủ để thực hiện các mục tiêu về tăng trưởng kinh tế, xóa đói giảm nghèo và phúc lợi xã hội. Hiện nay, NHCSXH được Nhà nước giao nhiệm vụ thực hiện chương trình tín dụng cho vay ưu đãi đến hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác.

1.2 Chất lượng tín dụng chính sách và các yếu tố ảnh hưởng

1.2.1 Chất lượng tín dụng ngân hàng

*Khái niệm về chất lượng tín dụng ngân hàng:

Trong nền kinh tế thị trường, bất kỳ một loại hàng hoá nào sản xuất ra cũng phải là những hàng hoá mang tính cạnh tranh. Điều đó có nghĩa là mọi loại hàng hoá sản xuất ra đều phải có chất lượng. Chất lượng của bất kỳ một loại hàng hoá nào cũng đều được thể hiện bằng giá trị sử dụng của nó. Và các nhà kinh tế đã nhận xét rằng: “Chất lượng là sự phù hợp mục đích của người sản xuất và người sử dụng về một loại hàng hoá nào đó” hay “Chất lượng là năng lực của một sản phẩm hoặc dịch vụ thoả mãn nhu cầu khách hàng”.

Từ những nhận xét như vậy, có thể quan niệm chất lượng tín dụng Ngân hàng là việc đáp ứng nhu cầu của khách hàng, đáp ứng nhu cầu tồn tại,  phát triển ngân hàng và mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội.

1.2.2  Chất lượng tín dụng chính sách

Chất lượng tín dụng chính sách là chất lượng của các khoản tín dụng ưu đãi của Chính phủ, được đánh giá là có chất lượng tốt khi vốn vay sử dụng đúng mục đích đem lại hiệu quả, đảm bảo trả nợ cho ngân hàng đúng hạn vừa bù đắp được chi phí vừa đem lại hiệu quả kinh tế và phúc lợi xã hội

Chất lượng tín dụng chính sách được đánh giá thông qua các yếu tố:

Hiệu quả trong mối quan hệ nguyên tắc tín dụng; Hiệu quả trong mối quan hệ rủi ro tín dụng và Hiệu quả trong mối quan hệ kinh tế xã hội

Hiệu quả trong mối quan hệ nguyên tắc tín dụng

Hoàn trả đầy đủ, đúng hạn cả gốc và lãi: đây là nguyên tắc cơ bản xuyên suốt hoạt động tín dụng dù là tín dụng thương mại hay tín dụng chính sách.

Sử dụng vốn đúng mục đích: Vốn vay phải được sử dụng đúng mục đích theo từng chương trình tín dụng ưu đãi.

Bảo đảm tiền vay: Chính phủ quy định về tổ chức và hoạt động của ngân hàng chính sách. Tại điều 94 khoản 1 Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010 quy định: “Tổ chức tín dụng phải yêu cầu khách hàng cung cấp tài liệu chứng minh phương án sử dụng vốn khả thi, khả năng tài chính của mình, mục đích sử dụng vốn hợp pháp, biện pháp bảo đảm tiền vay trước khi quyết định cấp tín dụng”. Quy định này đảm bảo sự an toàn tín dụng khi phát sinh các vấn đề chấm dứt tín dụng. Tại điều 95, khoản 2 của Luật này quy định “Trong trường hợp khách hàng không trả được nợ đến hạn, nếu các bên không có thỏa thuận khác thì tổ chức tín dụng có quyền xử lý nợ, tài sản bảo đảm tiền vay theo hợp đồng cấp tín dụng, hợp đồng bảo đảm và quy định của pháp luật. Việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ, mua bán nợ của tổ chức tín dụng thực hiện theo quy định của Ngân hàng Nhà nước”