Kết hợp giáo dục pháp luật, giáo dục đạo đức cho người chưa thành niên ở nước Việt Nam hiện nay

GDPL, GDĐĐ là sự tác động của nhân tố chủ quan được định hướng trong toàn bộ hoạt động của các tổ chức Đảng, cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội bằng nhiều hình thức khác nhau nhằm từng bước đưa PL và ĐĐ vào cuộc sống, góp phần nâng cao dân trí và văn hóa cho cán bộ và nhân dân.

Giáo dục Việt Nam đang hướng đến mục tiêu giáo dục toàn diện, cùng với việc GDPL, GDĐĐ cho nhân dân nói chung thì việc quan tâm giáo dục đến NCTN nói riêng là vấn đề hết sức cần thiết. Xuất phát từ sự hiểu biết pháp luật và sự xuống cấp về đạo đức của một bộ phận NCTN hiện nay mà đặt ra yêu cầu cần phải kết hợp giáo dục đạo đức và giáo dục pháp luật cho NCTN ở nước ta hiện nay.

Trong quá trình nghiên cứu, tác giả đã làm sáng tỏ những vấn đề như: Sự liên hệ giữa pháp luật và đạo đức – cơ sở cho việc xây dựng hành vi xã hội của người chưa thành niên, từ đó tìm hiểu về người chưa thành niên, đặc điểm của NCTN. Nghiên cứu về mối liên hệ giữa pháp luật và đạo đức, các chuẩn giá trị pháp luật và đạo đức đối với quá trình hình thành hành vi xã hội của người chưa thành niên.

Trong chương 2, tác giả triển khai nội dung nghiên cứu về thực trạng của NCTN ở nước ta hiện nay, sự hiểu biết pháp luật của NCTN ở nước ta hiện nay còn nhiều hạn chế, tình trạng vi phạm pháp luật và đạo đức của một bộ phận NCTN diễn biến rất phức tạp với mức độ vi phạm ngày càng gia tăng. Nhất là qua số liệu cụ thể của các cơ quan ban ngành ở nước ta cũng như sự khảo sát của bản thân tác giả. Qua đó, tác giả rút ra một số kết luận sau:

Giáo dục PL và giáo dục đạo đức là điều kiện quan trọng để hình thành ý thức, động cơ hành vi nhưng có hiệu quả hay không còn phụ thuộc vào việc giáo dục đạo đức. Đây là nhân tố quan trọng để việc thực hiện PL một cách tự giác.

NCTN là lứa tuối có những biến đổi về tâm sinh lý: năng động, sáng tạo, nhiều hoài bão, ước mơ, hướng tới cái mới, cái lạ…Đặc điểm này có thể dẫn đến 2 xu hướng trong hành vi: một mặt, nếu được giáo dục tốt các em sẽ phát triển về nhân cách đạo đức, ngược lại nếu không sống trong môi trường giáo dục tốt, có thể các em sẽ sa ngã, vi phạm các chuẩn mực pháp luật và đạo đức.

Để giáo dục PL và ĐĐ đạt hiệu quả cần có sự phối hợp của các lực lượng giáo dục, đó chính là gia đình, nhà trường và xã hội. Chỉ trên cơ sở đó, con người mới được giáo dục toàn diện. Thiết nghĩ, chủ thể giáo dục cần điều chỉnh, thay đổi lại phương pháp và hình thức giáo dục pháp luật và giáo dục đạo đức cho phù hợp với nhu cầu và thực tiễn xã hội. Việc triển khai các nội dung GDPL và giáo dục đạo đức đến với NCTN  là vô cùng quan trọng góp phần hình thành nhận thức, hành vi, thói quen cho các em . Do đó, nội dung chương trình giáo dục cần phải được bổ sung cụ thể các nội dung mới và phương pháp giáo dục phù hợp với NCTN.

Chủ thể giáo dục pháp luật và giáo dục đạo đức cần triển khai công tác GDPL và giáo dục đạo đức với tính chất như một nội dung quan trọng trong nhà trường, gia đình… Bên cạnh đó cần có kế hoạch đào tạo cho những lực lượng làm công tác GDPL và giáo dục đạo đức để nâng cao hiệu quả công tác GDPL và giáo dục đạo đức cho NCTN.

Cần đa dạng hóa các hình thức GDPL và giáo dục đạo đức để thu hút NCTN quan tâm tham gia. Bên cạnh đó việc GDPL và giáo dục đạo đức cần gắn với quyền lợi và nghĩa vụ của các em để góp phần nâng cao nhận thức của các em về GDPL và giáo dục đạo đức. Trong các cuộc thi tìm hiểu PL cần hướng cho các em tham gia với vai trò là người tổ chức, người điều khiển hay người thực hiện để phát huy tính tích cực của NCTN.

Trong nhà trường cần  bổ sung nhiều hơn nữa sách giáo khoa, tài liệu hướng dẫn và đặc biệt là các sách, báo, tạp chí PL. Ngoài ra trong giờ ra chơi nhà trường cần thông qua đài truyền thanh nhà trường để phổ biến nội dung GDPL và giáo dục đạo đức cho NCTN.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

  1. A.I Dongova (1987), (Người dịch Lục Thanh Hà), Những khía cạnh tâm lý – xã hội về tình trạng phạm tội của người chưa thành niên, Nxb Pháp lý, Hà Nội.
  2. Nguyễn Huy Bằng (2007), “Sáu mối quan hệ cơ bản liên quan đến công tác phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng chống tội phạm trong học sinh, sinh viên”, Tạp chí Giáo dục (5).
  3. Bộ Giáo dục – Đào tạo (2006), Chương trình giáo dục phổ thông môn GDCD, Nxb  Giáo dục, Hà Nội.
  4. Bộ Giáo dục – Đào tạo (2006), Giáo dục công dân 11, Nxb Giáo dục, Hà Nội.
  5. Bộ Giáo dục – Đào tạo (2007), Giáo dục công dân 10, Nxb Giáo dục, Hà Nội.
  6. Bộ Giáo dục – Đào tạo (2007), Giáo dục công dân 12, Nxb Giáo dục, Hà Nội.
  7. Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (1982), Chỉ thị số 315/CT ngày 7/12/1982 về việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật
  8. Nguyễn Trọng Chuẩn (1998), “Vấn đề khai thác các giá trị truyền thống vì mục tiêu phát triển”, Tạp chí Triết học, (2).
  9. Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
  10. Nguyễn Minh Đoan (2008), Vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
  11. Trần Minh Đoàn (2001), Giáo dục đạo đức cho thanh niên, học sinh theo tư tưởng Hồ Chí Minh ở nước ta hiện nay, Luận án tiến sĩ triết học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội.
  12. Trần Thị Minh Đức (2010),  Hành vi gây hấn – Phân tích từ góc độ Tâm lý học xã hội, Nxb  Đại học Quốc gia Hà Nội.
  13. Trần Thị Minh Đức (2010), Kỹ năng tham vấn cho người chưa thành niên vi phạm pháp luật,  Bản quyền của tổ chức Plan tại Việt Nam.
  14. G. Bandzeladze (2004), Đạo đức học, tập 1, Nxb Giáo dục, Hà Nội.
  15. Nguyễn Thúy Hoa (2005), Kết hợp pháp luật và đạo đức trong quản lý nhà nước ở Việt Nam hiện nay, Luật văn thạc sĩ luật học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.
  16. Nguyễn Đức Hòa (2008), “Chủ tịch Hồ Chí Minh với công tác giáo dục đạo đức học sinh trong nhà trường phổ thông”, Tạp chí Triết học, (5).
  17. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2000), Giáo trình Đạo đức học, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
  18. J.Sandtrock (2004), Trần Thị Lan Hương biên dịch, Tìm hiểu thế giới tâm lý của tuổi vị thành niên, Nxb Phụ nữ, Hà Nội.
  19. Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội (1997), Giáo trình Lý luận chung về nhà nước và pháp luật, Nxb Đại học Quốc gia, Hà Nội
  20. Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội (2005), Giáo trình Lý luận chung về nhà nước và pháp luật, Nxb Đại học Quốc gia, Hà Nội.
  21. Khoa Triết học, Học viện CTQGHCM (2000), Giáo trình đạo đức học (dành cho hệ cử nhân chính trị), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
  22. Trần Hậu Kiêm (chủ biên) (1993), Các dạng đạo đức xã hội, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
  23. Lê Tiêu La (2005), Tình trạng tội phạm của người chưa thành niên tại Việt Nam hiện nay, Nxb Thanh niên, Hà Nội.
  24. Nguyễn Duy Lãm (1999), “Về công tác giáo dục pháp luật trong các trường phổ thông, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề”, Tạp chí Nghiên cứu giáo dục, (4).
  25. Nguyễn Đình Đặng Lục (2005), Vai trò của pháp luật trong quá trình hình thành nhân cách, Nxb Tư pháp, Hà Nội.
  26. Nguyễn Đình Đặng Lục (2008), Giáo dục pháp luật trong nhà trường, Nxb Giáo dục, Hà Nội.
  27. Trường Lưu (1999), Văn hóa – một số vấn đề lý luận, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
  28. Nguyễn Thị Thanh Mai (2003), “Phát huy tính tích cực học tập của học sinh trong dạy học pháp luật ở trường trung học phổ thông”, Tạp chí Giáo dục, (74).
  29. Đoàn Tấn Minh (2009), Hoạt động của Viện kiểm sát trong giai đoạn điều tra các vụ án mà bị can là người chưa thành niên phạm tội tại tỉnh Tiền Giang, Luận văn thạc sĩ Luật học, Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh.
  30. Hồ Chí Minh (1996), Toàn tập, tập 5, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
  31. Hồ Chí Minh (1996), Toàn tập, tập 10, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
  32. Hồ Chí Minh (1996), Toàn tập, tập 11, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
  33. Hồ Chí Minh (1997), Về vấn đề giáo dục, Nxb Giáo dục, Hà Nội.
  34. Đinh Xuân Nam (2008), “Thực trạng và một số giải pháp phòng chống vi phạm pháp luật của người chưa thành niên”, Tạp chí nghiên cứu lập pháp, (6).
  35. Hoàng Phê (chủ biên) (2007), Từ điển Tiếng Việt, Nxb Đà Nẵng.
  36. Hoàng Thị Kim Quế (1999), “Một số suy  nghĩ về trách nhiệm pháp lí và trách nhiệm đạo đức”, Tạp chí Nhà nước và pháp luật, (3).
  37. Hoàng Thị Kim Quế (1999), “Một số suy nghĩ về mối quan hệ giữa pháp luật và đạo đức trong hệ thống điều chỉnh xã hội”, Tạp chí Nhà nước và pháp luật, (7).
  38. Hoàng Thị Kim Quế (2002), “Tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về pháp luật và đạo đức”, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, (8).
  39. Hoàng Thị Kim Quế (2002), “Vấn đề kết hợp quản lý xã hội bằng pháp luật với giáo dục nâng cao đạo đức ở nước ta hiện nay”, Tạp chí Triết học, (12).
  40. Hoàng Thị Kim Quế (chủ nhiệm) (2002), Mối quan hệ giữa pháp luật và đạo đức trong quản lý xã hội ở nước ta hiện nay, Đề tài khoa học cấp Bộ.
  41. Hoàng Thị Kim Quế (2005), “Đời sống pháp luật”, Tạp chí Luật học, (4).
  42. Hoàng Thị Kim Quế (2010), “Bản chất đích thực của mối quan hệ giữa pháp luật với đạo đức”, Tạp chí dân chủ và pháp luật, (1).
  43. Hoàng Thị Kim Quế (2011), “Vai trò của nhà giáo trong giáo dục đạo đức, giáo dục pháp luật và kỹ năng sống cho người học ở nước ta hiện nay”, Tạp chí dân chủ và pháp luật, (11).
  44. Quốc hội (2000), Luật hôn nhân gia đình, Nguồn http://www.moj.gov.vn.
  45. Quốc hội  (2002), Luật tổ chức Tòa án nhân dân, Nguồn http://www.moj.gov.vn.
  46. Quốc hội (2005), Luật Giáo dục, Nxb Lao động, Hà Nội.
  47. Trần Thị Sáu (2008), “Một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác giáo dục pháp luật”, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, (8).
  48. Trần Thị Sáu (2012), Giáo dục pháp luật cho học sinh trường trung học phổ thông ở Việt nam, Luận án tiến sĩ Luật học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.
  49. Nguyễn Đức Thạc (2004), “Rèn luyện kỹ năng sống – Một hướng tiếp cận mới về chất lượng giáo dục – đào tạo”, Tạp chí Giáo dục, (81).
  50. Nguyễn Hợp Toàn (2008), Pháp luật đại cương, Nxb Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội.
  51. Thủ tướng Chính phủ (2008), Quyết định số 37/2008/QĐ-TTg ngày 12/03/2008 phê duyệt Chương trình phổ biến giáo dục pháp luật từ năm 2008 đến năm 2012.
  52. Thủ tướng Chính phủ (2009), Quyết định số 1928/QĐ-TTg ngày 20 tháng 11 năm 2009 về việc phê duyệt đề án “Nâng cao chất lượng công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong nhà trường”, Hà Nội.
  53. Nguyễn Xuân Thủy (1997), Phòng ngừa và đấu tranh với tội phạm của người chưa thành niên trong điều kiện ngày nay ở Việt nam, Luận án tiến sĩ Luật học, Viện nghiên cứu Nhà nước và pháp luật, Hà Nội.
  54. Phạm Bích Thủy (2008), “Gia đình và vấn đề giáo dục hành vi đạo đức cho trẻ em trong giai đoạn hiện nay”, Tạp chí Giáo dục, (192).
  55. Tòa án nhân dân tối cao (2009), Báo cáo tổng kết công tác năm 2009 và phương hướng, nhiệm vụ công tác năm 2010 của ngành tòa án nhân dân. Nguồn www.toaan.gov.vn
  56. Tòa án nhân dân tối cao (2010), Báo cáo tổng kết công tác năm 2010 và nhiệm vụ trọng tâm công tác năm 2011 của ngành tòa án nhân dân. Nguồn www.toaan.gov.vn.
  57. Tòa án nhân dân tối cao (2011), Báo cáo tổng kết công tác năm 2011 và nhiệm vụ trọng tâm công tác năm 2012 của ngành tòa án nhân dân. Nguồn www.toaan.gov.vn.
  58. Tòa án Nhân dân tối cao (2013), Báo cáo tổng kết thực tiễn thi hành các quy định của pháp luật về áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào trường giáo dưỡng, đưa vào cơ sở giáo dục và đưa vào cơ sở chữa bệnh từ năm 2003 đến nay. Nguồn www.toaan.gov.vn.
  59. Trung tâm nghiên cứu pháp luật về quyền con người và quyền công dân (1989), Công ước quốc tế về quyền trẻ em, Nguồn http://hcrc.hcmulaw.edu.vn
  60. Nguyễn Văn Tường (2013), “Yếu tố nguy cơ dẫn đến hành vi bạo lực học đường”, Tạp chí quản lý giáo dục, (45).
  61. Đào Trí Úc, (1993), “Làm thế nào để xây dựng ý thức pháp luật và lối sống pháp luật”, Tạp chí Nhà nước và pháp luật, (4).
  62. Đức Uy (dịch) (1986), Sự sai lệch chuẩn mực xã hội, tập 1, Nxb Thông tin lí luận, Hà Nội.
  63. Đức Uy (dịch) (1987), Sự sai lệch chuẩn mực xã hội, tập 2, Nxb Thông tin lí luận, Hà Nội.
  64. Viện Mác – Lênin, Viện chủ nghĩa xã hội khoa học (1993), Về giá trị văn hóa tinh thần Việt Nam, Nxb Thông tin lý luận, Hà Nội.
  65. Huỳnh Khái Vinh (chủ biên) (2001), Một số vấn đề về lối sống, đạo đức và chuẩn giá trị xã hội, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.

Trang Web

  1. http://csttatxh.gov.vn/tin-tuc/tin-cac-don-vi-dia-phuong/tabid/105/articleType/ArticleView/articleId/1313/Mot-so-giai- phap-ve-quan-ly-giao-duc-phong-ngua-tre-em-va-nguoi-chua-thanh-nien-co-nguy-co-lam-trai-phap-luat-va-vi-pham-phap-luat-tai-thanh-pho-Ha-Noi.aspx
  2. http://congly.com.vn/thoi-su/tieu-diem/thanh-lap-toa-gia-dinh-va-nguoi-chua-thanh-nien-thiet-che-moi-tien-bo-dung-tinh-than-hien-phap-va-cong-uoc-quoc-te-ve-quyen-tre-em-47902.html
  3. http://dantri.com.vn/giao-duc-khuyen-hoc/tre-vi-thanh-nien-pham-toi-do-anh-huong-cua-gia-dinh-224906.htm
  4. http://www.tuonganhtlh.com/tin-tuc/co-so-de-xay-dung-giai-phap-phong-ngua-va-ngan-chan-nguoi-chua-thanh-nien-vi-pham-phap-luat/vi-VN-219-21.aspx
  5. http://toaan.gov.vn/portal/page/portal/tandtc/Baiviet?p_page_id=1754190&p_cateid=1751909&item_id=26250986&article_details=1

Tải luận văn tại đây