Giải pháp xóa đói giảm nghèo trên địa bàn huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình

Tính cấp thiết của đề tài

Bước sang thế kỷ XXI, nhân loại đã và đang chứng kiến sự tiến bộ vượt bậc trên nhiều lĩnh vực như khoa học công nghệ, công nghệ thông tin, phòng chống dịch bệnh… nhưng bên cạnh đó, chúng ta vẫn đang phải đối mặt với một vấn đề vô cùng nhức nhối, đó là nạn đói nghèo. Đói nghèo vẫn còn chiếm một tỷ lệ đáng kể, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển và chính vì vậy, xóa đói giảm nghèo trở trành vấn đề xã hội mang tính toàn cầu và cấp bách hơn bao giờ hết.

Trên thế giới hiện nay có có hơn 7 tỷ người, thì thường xuyên có 2,7 tỷ người sống dưới mức 2 USD/ngày, đặc biệt có 1,2 tỷ người sống dưới mức 1 USD/ngày. Như vậy đói nghèo không chỉ làm cho hàng triệu người không có cơ hội được hưởng những thành quả văn minh tiến bộ mà còn gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với sự phát triển của loài người. Nếu đói nghèo không được giải quyết, thì không một mục tiêu nào mà cộng đồng quốc tế, cũng như quốc gia đặt ra như tăng trưởng kinh tế, cải thiện đời sống, hoà bình ổn định, bảo đảm các quyền con người… được thực hiện.

Cũng như các nước trong khu vực và trên thế giới, Việt Nam luôn luôn đặt con người là vị trí trung tâm của sự phát triển, coi xóa đói giảm nghèo là một trong những mục tiêu cơ bản của chiến lược phát triển kinh tế – xã hội. Ngay từ khi thành lập nước (tháng 9/1945), Đảng và Nhà nước Việt Nam đã dành sự quan tâm đặc biệt đến việc trợ giúp người dân thoát khỏi đói, nghèo và coi đó là một nhiệm vụ quan trọng để ổn định và phát triển đất nước trong suốt chiều dài lịch sử hơn 70 năm qua. Đảng và Nhà nước đã tập trung mọi nguồn lực để thực hiện công cuộc xóa đói, giảm nghèo nhằm nhanh chóng đưa Việt Nam ra khỏi tình trạng nghèo nàn lạc hậu, kém phát triển.

Từ thực tiễn phong trào xóa đói giảm nghèo ở các địa phương, đến năm 1998, Chương trình mục tiêu quốc gia về xóa đói giảm nghèo được Chính phủ phê duyệt, để lần đầu tiên xóa đói giảm nghèo trở thành một chính sách, đưa vào quá trình lập kế hoạch thường kỳ và được thực hiện như một phần của kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội đất nước cũng như của các địa phương. Theo tính toán của Tổng cục Thống kê, tỷ lệ nghèo đã giảm liên tục từ 58% năm 1993 xuống còn 37,4% năm 1998, 28,9% năm 2002, 16% năm 2006 và 7,80% năm 2013. Ngân hàng Thế giới đánh giá: “Những thành tựu giảm nghèo của Việt Nam là một trong những câu chuyện thành công nhất trong phát triển kinh tế”. Tuy nhiên, công cuộc xóa đói giảm nghèo ở Việt Nam còn vô cùng gian nan, với những thách thức như nguy cơ tái nghèo cao, cơ hội về việc làm của người nghèo ngày càng khó khăn hơn… Thực tế đó đòi hỏi Đảng và Nhà nước Việt Nam tiếp tục tìm tòi những giải pháp hữu hiệu để công tác xóa đói, giảm nghèo thu được những thành tựu ở tầm cao hơn, thực sự góp phần làm tăng tính ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.

Hơn 20 năm qua, kể từ ngày tái lập (04/07/1994), huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình đã có sự phát triển về nhiều mặt: kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội, an ninh quốc phòng, xây dựng hệ thống chính trị, đặc biệt công tác an sinh xã hội được tập trung triển khai mạnh mẽ và phát huy hiệu quả tích cực. Công tác xóa đói, giảm nghèo đạt hiệu quả với nhiều hình thức phong phú, tỷ lệ hộ nghèo giảm dần qua các năm, từ 17,2% (năm 1994 theo tiêu chí cũ) xuống còn 5,2% theo tiêu chí mới năm 2013. Kết quả này đã tạo tiền đề để hộ nghèo cải thiện chất lượng cuộc sống, vươn lên thoát nghèo. Mặc dù các giải pháp xóa đói giảm nghèo đã mang lại những kết quả đáng khích lệ nhưng kết quả giảm nghèo trên địa bàn huyện Yên Khánh trong những năm qua chưa thực sự vững chắc, tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh nhưng không ổn định, tỷ lệ hộ cận nghèo còn cao, tình trạng phát sinh hộ nghèo còn diễn ra hàng năm… Đây là thách thức lớn đối với Đảng bộ và chính quyền địa phương trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội trong thời gian tới.

Vì vậy, việc nghiên cứu, đánh giá đúng thực trạng và nguyên nhân dẫn đến đói nghèo, các giải pháp xóa đói giảm nghèo áp dụng thời gian qua và đề xuất những giải pháp có tính khả thi nhằm thực hiện có hiệu quả chương trình mục tiêu giảm nghèo ở huyện Yên Khánh là một yêu cầu cấp thiết hiện nay. Với lý do đó, đề tài “Giải pháp xóa đói giảm nghèo trên địa bàn huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình” được học viên lựa chọn làm đề tài cho luận văn thạc sĩ, chuyên ngành Quản lý kinh tế.

Từ vấn đề nghiên cứu được đặt ra như trên, việc nghiên cứu đề tài này cần phải trả lời cho được câu hỏi sau: Làm thế nào để hoàn thiện giải pháp xóa đói giảm nghèo trên địa bàn huyện Yên Khánh trong thời gian tới?

  1. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Nghiên cứu đề tài này nhằm đi sâu phân tích đánh giá thực trạng áp dụng giải pháp xóa đói giảm nghèo ở Yên Khánh từ năm 2005 đến nay, chỉ ra những thành tựu đạt được, những hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế đó. Từ đó đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện giải pháp xóa đói giảm nghèo trên địa bàn huyện Yên Khánh trong thời gian tới.

Để thực hiện được mục đích nghiên cứu trên, đề tài phải thực hiện 03 nhiệm vụ sau:

Thứ nhất, hệ thống hóa những vấn đề lý luận về giải pháp xóa đói giảm nghèo.

Thứ hai, đi sâu phân tích, đánh giá thực trạng áp dụng giải pháp xóa đói giảm nghèo trên địa bàn huyện Yên Khánh từ năm 2005 đến nay, chỉ ra những thành tựu đạt được, những hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế đó.

Thứ ba, đề xuất một số biện pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện giải pháp xóa đói giảm nghèo tại huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình trong thời gian tới.

  1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1. Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là giải pháp xóa đói giảm nghèo trên địa bàn huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình.

3.2. Phạm vi nghiên cứu

– Về mặt nội dung: luận văn nghiên cứu hoạt động áp dụng các giải pháp xóa đói giảm nghèo trên địa bàn huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình, do chính quyền cấp huyện quản lý.

– Về mặt không gian: luận văn nghiên cứu hoạt động áp dụng các giải pháp xóa đói giảm nghèo trên địa bàn huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình.

– Về mặt thời gian: luận văn nghiên cứu hoạt động áp dụng các giải pháp xóa đói giảm nghèo trên địa bàn huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình trong giai đoạn từ năm 2005 đến nay, và đề xuất một số biện pháp chủ yếu hoàn thiện giải pháp xóa đói giảm nghèo tại huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình đến năm 2020, tầm nhìn 2025.

  1. Những đóng góp mới của luận văn

Trên cơ sở kế thừa và phát huy các công trình nghiên cứu trước đây, đề tài tiếp tục nghiên cứu thực trạng áp dụng các giải pháp xóa đói giảm nghèo trên địa bàn huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình với những đóng góp chủ yếu sau:

Thứ nhất, chỉ ra được diễn biến nghèo và hoạt động áp dụng các giải pháp xóa đói giảm nghèo trên địa bàn huyện Yên Khánh giai đoạn 2005-2014, làm rõ những thành tựu đã đạt được, những hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân của những hạn chế đó.

Thứ hai, đề xuất được một số biện pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện giải pháp xóa đói giảm nghèo ở huyện Yên Khánh đến năm 2020, tầm nhìn 2025.

  1. Bố cục luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, Phụ lục, kết cấu luận văn gồm 4 chương:

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và những vấn đề lý luận và thực tiễn về xóa đói giảm nghèo

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3: Tình hình thực hiện xóa đói giảm nghèo trên địa bàn huyện Yên Khánh giai đoạn 2005-2014

Chương 4: Những giải pháp cơ bản nhằm xóa đói giảm nghèo trên địa bàn huyện Yên Khánh đến năm 2020, tầm nhìn 2025

Tải luận văn miễn phí tại đây